Rate Limit Kontrol Listesi (RLCL)
Burada anlatılan Rate Limit Kontrol Listesi 2026.09 sürümünde emekliye ayrıldı, ekranı 2026.09.3 sürümünde kaldırıldı. Mevcut listeler yükseltmede otomatik olarak Limit Planları ve atamalara dönüştürüldü; aynı hedefli kurallar artık planın Hedef Kitle sekmesinde koşula uyan çağıranlar olarak yazılır. Yazı, tasarımın arkasındaki gerekçe için korunmaktadır.
Neden Böyle Bir Şeye İhtiyacımız Var?
API'ler dijital dünyada artık her yerde! Uygulamalar konuşuyor, sistemler veri paylaşıyor, cihazlar sürekli birbirine bağlanıyor. Bu kadar açık ve yoğun bir iletişim hali ister istemez bazı güvenlik risklerini beraberinde getiriyor. Kötüye kullanım, saldırılar, hizmet kesintileri derken, artık sadece "kim erişebilir?" sorusu yetmiyor. "Kim, ne kadar erişebilir?" sorusunu da sormamız gerekiyor.
API geliştirme ve yönetiminin dinamik dünyasında, gelen isteklerin akışını kontrol etmek sistem stabilitesini korumak, adil kullanımı sağlamak ve kötüye kullanımı önlemek için çok önemli.
İşte tam bu noktada Apinizer olarak devreye giriyoruz:
İlham Kaynağımız: Erişim Kontrol Listeleri (ACL)
Güvenlik dünyasında uzun yıllardır kullanılan "Access Control List" (ACL) kavramı, belli kaynaklara kimlerin erişebileceğini belirlemeye yarar. Liste bazlı, hedef odaklı, net kurallar içerir. Apinizer olarak düşündük: "Bu mantığı neden rate limiting için kullanmayalım?"
Ve ortaya Rate Limit Kontrol Listesi (RLCL) çıktı.
ACL vs RLCL: Apinizer'ın Güçlü İkili Çözümü
Apinizer, güvenlik ve trafik yönetimi için hem ACL hem de RLCL çözümlerini sunuyor. Her iki çözüm de birbirini tamamlayarak API'lerinizi tam koruma altına alıyor:

Bu iki güçlü mekanizmayı birlikte kullanarak API güvenliğinizi eksiksiz hale getirebilirsiniz. Önce ACL ile kimlerin erişebileceğini belirleyin, sonra RLCL ile bu erişimlerin sınırlarını tanımlayın.
Peki RLCL Tam Olarak Ne?

Adı üstünde: Rate limit kurallarını liste bazlı ve hedefli şekilde tanımlamanıza yarayan bir sistem. Artık her IP'ye, her API anahtarına, her kullanıcıya tek bir limit uygulamak zorunda değilsiniz. Dilerseniz:
192.168.1.25IP'sine saniyede 5 istek,client-abc-*ile başlayan API key'lere dakikada 500 istek,- Belirli kullanıcı ID'lerine günde 10.000 istek
gibi özel limitler tanımlayabilirsiniz. Üstelik operatör tabanlı esnek hedef kitle koşulları (eşittir, içerir, ile başlar, ile biter, listede yer alır gibi) veya conditional (örneğin mesai saatlerinde farklı mesai dışında farklı) tanımlar da yapabilirsiniz. Yani artık "herkes için tek kural" devri bitti!
Apinizer'da RLCL Nasıl Çalışıyor?

Karmaşık değil, adımlar net:
- İstek gelir.
- İsteğin kimliği belirlenir: seçilen kimlik kaynağına göre ya bir değişkenin değeri (IP, header, kullanıcı ID vs.) ya da kimlik doğrulamadan gelen kullanıcı kullanılır.
- Bu kimliğin hedef kitlede olup olmadığına bakılır (kimlik listesinde mi yer alıyor, yoksa hedef kitle koşullarından biriyle mi eşleşiyor?).
- Eğer hedef kitledeyse, ona özel tanımlanmış rate limit kuralı devreye girer.
- Eğer hedef kitlede değilse, tanımladığınız hedef-dışı eyleme göre davranılır: istek ya engellenir ya da hedef-dışı istekler için ayrılan genel kota uygulanır.
- Limit aşıldıysa, istek reddedilir (genellikle 429 Too Many Requests hatası ile).
- İsteğe bağlı olarak rate limit durumu yanıt başlıklarına eklenebilir (
X-RateLimit-*).
Apinizer RLCL'nin Esnekliği
Apinizer'ın Rate Limit Kontrol Listesi çözümü, esnekliği ile öne çıkıyor:
Zaman Penceresi Seçenekleri
RLCL, hem Sabit Pencere (FIXED) hem de Kayan Pencere (SLIDING) yaklaşımlarını destekler:
- Sabit Pencere: Belirli zaman dilimlerinde (örn. her saat başı) sayaçlar sıfırlanır
- Kayan Pencere: Her an için son X dakika/saat/gün içindeki istekler değerlendirilir
Bu, farklı iş senaryolarına uygun çözümler sunmanızı sağlar.
Çalışma Sırası (Execution Order)
RLCL politikasının diğer politikalar arasındaki konumunu belirlersiniz. Politika, istek işleme akışında altı farklı konumda çalışabilir:
- Proxy grubu politikalarından öncesi
- Proxy grubu politikalarından sonrası
- API proxy politikalarından öncesi (varsayılan)
- API proxy politikalarından sonrası
- API metodu politikalarından öncesi
- API metodu politikalarından sonrası
Kimlik kaynağı olarak "kimlik doğrulamadan gelen kullanıcı" seçilirse, kimlik ancak kimlik doğrulama sonrası bilinir. Bu nedenle konum otomatik olarak API metodu politikalarından sonrasına sabitlenir ve değiştirilemez. Bu durumda sistem bir uyarı gösterir. Kimlik kaynağı olarak "değişken seçimi" yapılmışsa (IP, başlık vb.), istediğiniz konumu seçebilirsiniz.
Bu esneklik sayesinde, kimliği istek başlığından okuyan bir kontrol, o başlığı değiştiren bir politikadan önce çalışabilir. Ya da kimlik doğrulama sonrası kontrol gerekiyorsa, politikayı doğru konumda yerleştirebilirsiniz.
Hedef-dışı Eylem ve Genel Kota
Kimlik belirlendikten sonra, hedef kitlede olup olmadığı kontrol edilir. Hedef kitlede ise tanımlı rate limit uygulanır. Hedef kitlede değilse iki davranıştan biri seçilir:
1. Akışı Durdur
İstek basitçe engellenir. Genellikle 429 Too Many Requests (hız limiti aşıldı) veya 403 Forbidden (yasak) gibi bir hata kodu döndürülür.
2. Genel Kota Uygula
Hedef-dışı isteklere için ayrılan genel bir kota (limit) devreye girer. Bu seçimde, sayım modu iki türde olabilir:
-
Tüm hedef-dışı istekler için tek ortak kota: Tüm hedef-dışı istemciler tek bir ortak limiti paylaşır. Limiti bir istemci aşarsa, diğer tüm hedef-dışı istemciler de engellenir.
-
Her hedef-dışı kimlik için ayrı kota: Her hedef-dışı kimliğin (IP, API anahtarı vb.) kendine ait ayrı limiti vardır. Bir istemcinin limitini aşması, diğerlerini etkilemez.
Bu sayede, ana hedefli kullanıcılara yüksek limitler verirken, kalan trafiğin de kontrollü kalmasını sağlayabilirsiniz.