Yetkilendirme Matrisi
Lütfen rol ve yetki arasındaki farka dikkat ediniz. Rol yetkilerin gruplandırılmış halidir ve roller sayfasından yönetilir. Detaylı rol yetki matrisleri için Rol Yetki Detayları sayfasına bakabilirsiniz.
Mevcut Yetkilendirme Modeli
Apinizer'da yetkilendirme sistemi asset kategorisi + aksiyon modeline dayalıdır. Her asset kategorisi, benzer işlevlere sahip bileşenleri gruplar ve her kategori için belirli aksiyonlar tanımlanmıştır.
Asset Kategorileri
Apinizer'da 17 farklı asset kategorisi bulunmaktadır. Her kategori, belirli bileşenleri ve işlevleri kapsar:
| Kategori | Kapsadığı Bileşenler | Desteklenen Aksiyonlar | Auto-Deploy |
|---|---|---|---|
| API Yönetimi | API Spec, API Proxy, API Proxy Grupları | Görüntüle, Yönet, Dağıt/Kaldır, Dışa/İçe Aktar | - |
| API Oluşturucu | DB2API, Script2API, Mock API | Görüntüle, Yönet, Dışa/İçe Aktar | - |
| API Entegratör | Task Flow, Zamanlanmış İşler | Görüntüle, Yönet | - |
| Global Ayarlar | Değişkenler, Politika Grupları, Global Politikalar, Ortam Değişkenleri | Görüntüle, Yönet, Dışa/İçe Aktar | ✓ |
| Bağlantılar | Tüm bağlantı yapılandırmaları, konnektörler | G örüntüle, Yönet, Dışa/İçe Aktar | ✓ |
| Kimlik ve Erişim Kontrolü | Consumer'lar, Consumer Rolleri, ACL, Rate Limit, Identity Provider'lar, IP Grupları | Görüntüle, Yönet, Dışa/İçe Aktar | ✓ |
| Gizli Anahtarlar ve Sertifikalar | KeyStore, JWK, Sertifikalar, Anahtarlar | Görüntüle, Yönet, Dışa/İçe Aktar | ✓ |
| İzleme | Uptime Monitor, Anomali Dedektörü, Özel Sorgular, Filtreler | Görüntüle, Yönet | - |
| Analitik ve Raporlar | API Trafik Analitiği, Özel Sorgular, Filtreler, Raporlar | Görüntüle, Yönet | - |
| Denetim ve Uygulama Kayıtları | Denetim Kayıtları, Uygulama Kayıtları | Görüntüle | - |
| Test | Test Konsolu | Görüntüle, Yönet, Çalıştır | - |
| Promotion | API Mapping, Execution Yönetimi | Görüntüle, Yönet | - |
| Proje Yönetimi | Proje Ayarları, Proje Üyeleri | Görüntüle, Yönet, Dışa/İçe Aktar | - |
| AI Geliştirme | LLM Sağlayıcılar, Model Kataloğu, RAG (Bilgi Tabanları), Vector Veritabanları, LLM Gateway, AI Politikaları, Presetler, AI Ayarları | Görüntüle, Yönet, Dağıt/Kaldır, Dışa/İçe Aktar | - |
| AI Bütçe/Kota | AI Limit Planları, Kota Kullanımı ve Uyarılar | Görüntüle, Yönet, Dışa/İçe Aktar | - |
| AI Analitik | AI Dashboard, Kullanım Raporları, Trace, Sağlayıcı Sağlığı, Analitik | Görüntüle, Dışa/İçe Aktar | - |
| Veri Yaşam Döngüsü | Yasal Saklama ve Veri Yaşam Döngüsü Temizleme | Görüntüle, Yönet, Çalıştır | - |
Aksiyonlar
Her asset kategorisi için beş farklı aksiyon tanımlanmıştır:
- Görüntüle: Bileşenleri görüntüleme yetkisi
- Yönet: Bileşenleri oluşturma, düzenleme ve silme yetkisi. Auto-deploy kategorilerinde Yönet yetkisi aynı zamanda değişikliklerin otomatik olarak worker'lara deploy edilmesini de içerir
- Dağıt/Kaldır: API Proxy, Proxy Group ve LLM Gateway'leri worker'lara deploy etme ve kaldırma yetkisi
- Çalıştır: Test işlemlerini ve onaylanmış Veri Yaşam Döngüsü temizleme koşularını çalıştırma yetkisi
- Dışa/İçe Aktar: Bileşenleri export ve import etme yetkisi
Auto-Deploy Kategorileri
Bazı asset kategorileri auto-deploy özelliğine sahiptir. Bu kategorilerde MANAGE yetkisine sahip kullanıcılar, yaptıkları değişikliklerin otomatik olarak worker'lara deploy edilmesini sağlayabilirler. Auto-deploy özelliğine sahip kategoriler:
- Global Ayarlar: Global policy ayarları ve ön tanımlı değerler
- Bağlantılar: Bağlantı konfigürasyonları
- Kimlik ve Erişim Kontrolü: Kimlik yönetimi bileşenleri (Consumer, Certificate, Key, JWK)
- Gizli Anahtarlar ve Sertifikalar: Gizli bilgiler ve şifreli değerler
Asset Kategorileri ve Aksiyonlar İlişki Tablosu
Aşağıdaki tablo, her asset kategorisinin hangi aksiyonları desteklediğini gösterir. ✓ işareti desteklenen aksiyonları, - işareti desteklenmeyen aksiyonları belirtir.
Not: 🔵 işareti auto-deploy kategorilerini gösterir. Bu kategorilerde Yönet yetkisi aynı zamanda değişikliklerin otomatik olarak worker'lara deploy edilmesini de içerir.
| Asset Kategorisi | Görüntüle | Yönet | Dağıt/Kaldır | Çalıştır | Dışa/İçe Aktar |
|---|---|---|---|---|---|
| API Yönetimi | ✓ | ✓ | ✓ | - | ✓ |
| API Oluşturucu | ✓ | ✓ | - | - | ✓ |
| API Entegratör | ✓ | ✓ | - | - | - |
| Global Ayarlar 🔵 | ✓ | ✓ | - | - | ✓ |
| Bağlantılar 🔵 | ✓ | ✓ | - | - | ✓ |
| Kimlik ve Erişim Kontrolü 🔵 | ✓ | ✓ | - | - | ✓ |
| Gizli Anahtarlar ve Sertifikalar 🔵 | ✓ | ✓ | - | - | ✓ |
| İzleme | ✓ | ✓ | - | - | - |
| Analitik ve Raporlar | ✓ | ✓ | - | - | - |
| Denetim ve Uygulama Kayıtları | ✓ | - | - | - | - |
| Test | ✓ | ✓ | - | ✓ | - |
| Promotion | ✓ | ✓ | - | - | - |
| Proje Yönetimi | ✓ | ✓ | - | - | ✓ |
| AI Geliştirme | ✓ | ✓ | ✓ | - | ✓ |
| AI Bütçe/Kota | ✓ | ✓ | - | - | ✓ |
| AI Analitik | ✓ | - | - | - | ✓ |
| Veri Yaşam Döngüsü | ✓ | ✓ | - | ✓ | - |
Yetki Kontrol Hiyerarşisi
Apinizer'da yetki kontrolü belirli bir hiyerarşiye göre yapılır. Sistem seviyesi roller, proje seviyesi rollerden daha üst seviyededir.
Sistem Seviyesi Roller
Sistem seviyesi roller, tüm sistem genelinde geçerlidir ve System Admin tarafından atanır:
System Admin (sysAdmin)
- Admin Projesi: Tüm işlemleri yapabilir (tüm kategoriler, tüm aksiyonlar)
- Normal Projeler:
- Proje üyesi olmalı ve role bazlı yetki kontrolünden geçmelidir
- Yetkisi yoksa işlem yapamaz (normal kullanıcı gibi kontrol edilir)
- Yetkisi varsa işlem yapabilir
Project Manager (sysProjectManager)
- Tüm Projeler: Project Owner seviyesinde yetki
- Tüm kategorilerde tüm aksiyonlara sahip
- Proje üyeliği kontrolü yapılmaz (otomatik geçer)
System Analyzer (sysAnalyzer)
- Admin Menüsünde: Analitik ve Raporlar, İzleme, Denetim ve Uygulama Kayıtları kategorilerinde Görüntüle yetkisi (özel durum - role gerekmez)
- Normal Projelerde: Role bazlı permission kontrolü gerekir (normal kullanıcı ile aynı kurallara tabi)
Proje Seviyesi Roller
Proje seviyesi roller, proje bazında atanır ve proje sahibi tarafından yönetilir. Bu roller, asset kategorileri ve aksiyonlar bazında yetkilendirme sağlar.
Yetki Kontrol Süreci
- Proje Üyeliği Kontrolü: Kullanıcının projede üye olması gerekir
- Role Bazlı Yetki Kontrolü: Kullanıcının projedeki rolleri kontrol edilir
- Category + Action Kontrolü: Her rolün assetPermissions listesi üzerinden kategori ve aksiyon kontrolü yapılır
Yetki Kontrol Akışı
Aşağıdaki diyagram, bir yetki kontrol isteğinin nasıl işlendiğini gösterir:
Önceden Tanımlı Roller
Apinizer'da proje seviyesi için on bir önceden tanımlı rol bulunmaktadır: yedi API rolü ve dört AI rolü. Aşağıdaki yetkiler yeni kurulumda oluşturulan varsayılan değerlerdir:
| Rol | Açıklama | Ana Yetkiler (Yönet) |
|---|---|---|
| Project Owner | Projede tüm yetkilere sahip rol. Silinemez. Önceden tanımlı roller arasında Veri Yaşam Döngüsü (yasal saklama ve veri yaşam döngüsü temizleme) ve Promotion yetkisini taşıyan tek roldür; bu yetkilerin başka rollere açıkça verilmesi gerekir. | Tüm kategorilerde tüm aksiyonlar |
| API Developer | API Proxy'leri yönetme, deploy etme ve entegrasyon işlemleri yapabilen rol. | API Yönetimi (Dağıt/Kaldır dahil), API Oluşturucu, API Entegratör, Global Ayarlar, Bağlantılar, Kimlik ve Erişim Kontrolü, Gizli Anahtarlar ve Sertifikalar, İzleme, Analitik ve Raporlar, Proje Yönetimi |
| API Manager | API'leri yönetme, analiz ve izleme yapabilen rol. | API Yönetimi (Dağıt/Kaldır dahil), İzleme, Analitik ve Raporlar, Proje Yönetimi |
| API Creator | DB to API, Script to API, Mock API gibi API oluşturma işlemleri yapabilen rol. | API Oluşturucu, Proje Yönetimi |
| API Security | Kimlik yönetimi, tüketici, certificate ve bağlantı güvenliği yöneten rol. | Kimlik ve Erişim Kontrolü, Gizli Anahtarlar ve Sertifikalar, Bağlantılar, Proje Yönetimi |
| API Analytics | Analiz ve raporlama işlemleri yapabilen rol. | Analitik ve Raporlar, Proje Yönetimi |
| API Tester | Test işlemleri yapabilen rol. | Test, Proje Yönetimi |
| AI Admin | AI geliştirme, AI bütçe/kota ve AI analitik üzerinde tam yetkiye sahip rol. | AI Geliştirme (Dağıt/Kaldır dahil), AI Bütçe/Kota |
| AI Developer | AI varlıklarını yöneten, taşıyan ve yükleyen rol. | AI Geliştirme (Dağıt/Kaldır dahil) |
| AI Analytics | AI geliştirme, AI bütçe/kota ve AI analitiği salt okunur izleyen rol. | — (yalnızca Görüntüle) |
| AI Finance | Yalnızca AI bütçe/maliyet ve AI analitiği görüntüleyen rol. | — (yalnızca Görüntüle) |
Detaylı yetki matrisleri i çin Rol Yetki Detayları sayfasına bakabilirsiniz.
Sistem Seviyesi Roller
Sistem seviyesi roller, tüm sistem genelinde geçerlidir ve System Admin tarafından atanır:
| Rol | Açıklama | Ana Yetkiler |
|---|---|---|
| System Admin | Sistem yöneticisi - sistem kapsamında tam yetkiye sahiptir. | Admin projesinde tüm işlemler, normal projelerde role bazlı kontrol |
| Project Manager | Tüm projelere ve proje yönetimiyle ilgili menülere erişim sahibidir. | Tüm projelerde Project Owner seviyesinde yetki |
| System Analyzer | Sistem genelince analiz menülerine erişim sahibidir. | Admin menüsünde Analitik ve Raporlar, İzleme, Denetim ve Uygulama Kayıtları (Görüntüle) |
| API Portal Manager | API Portal'da tam yönetim sahibidir. | Portal ayarları, API ürünleri, hesap yönetimi |
| API Portal Business User | API Portal'da iş süreçleri ve görüntüleme yetkisine sahiptir. | API ürün incelemeleri, onay süreçleri |
| API Portal Developer User | Portal geliştirici kullanıcısı olarak API'leri görüntüleme ve kullanma yetkisine sahiptir. | API ürün geliştirme, uygulama yönetimi |
| Promotion Manager | API'lerin ortamlar arası taşıma (promotion) işlemlerini yönetme yetkisine sahiptir. | Administration ve proje menülerinde Promotion (Instances, Mappings, Executions) |
Kurulumla birlikte gelen yerleşik admin hesabı artık Promotion Manager, API Portal Business User ve API Portal Developer User yetkileriyle de gelir; önceki bir sürümden yükseltilen kurulumlarda bu üç yetki otomatik olarak eklenir. Detay için Kullanıcılar sayfasına bakın.
Analitik ve Rapor Ekranlarında Proje Kapsamı
Analitik ve rapor ekranlarındaki API Proxy ve Proxy Group seçim listeleri, sistem seviyesi rolü olmayan kullanıcılar için yalnızca üyesi oldukları ve en az bir yetkiye sahip oldukları projelerin kayıtlarını listeler (kategori fark etmez: bu seçim listeleri farklı kategorilerle korunan ekranlar tarafından ortak kullanılır, bu yüzden tek bir kategori şartı aranmaz). Hiçbir proje seçilmediğinde de bu kişisel kapsam geçerlidir; Admin menüsündeki "tüm projeler" görünümü bu kullanıcılar için boş liste döner.
System Admin, Project Manager, System Analyzer ve portal/promosyon rollerine sahip kullanıcılar bu kısıtlamadan etkilenmez.